

DİNLEDEBİYAT
Atın yiÄŸidi kendine kamçı vurdurmaz.
1923-1940 ARASI CUMHURİYET ROMANI
-
Cumhuriyet’in ilk yıllarında roman konuları genelde topluma dönük olmuÅŸtur. KurtuluÅŸ Savaşı ve sonrasında halkın acıları, elemleri, cumhuriyetin getirdikleri bu konulardan bazılarıdır.
​
-
Romanlar genelde görülen, gözlemlenen gerçekleri sanatsal açıdan yansıtma ÅŸeklinde olmuÅŸtur.
-
Görülen, tesbit edilen sorunlara çözüm getirmeye çalışılmış, romanları vasıtasıyla sosyal eleÅŸtiri yapılmıştır.
​
-
İlk yıllara damgasını vuran üç yazar vardır. Bunlar: Halide Edip Adıvar, Yakup Kadri KaraosmanoÄŸlu ve ReÅŸat Nuri Güntekin’dir. Bu yazarlar Fecr-i Ati ya da Milli Edebiyat dönemlerinde de eserleri ile toplum tarafından kabul edilmiÅŸ sanatçılardır.
​
-
Bu üç yazarımız bilinçli olarak Cumhuriyet’in ilk yıllarında Anadolu ve Anadolu insanına yönelerek bir yandan onların hayallerini, acılarını, sıkıntılarını yansıtırken bir yandan da toplumsal yaÅŸamdaki eksiklikleri sosyal eleÅŸtiri ÅŸeklinde romanlarına yansıtmışlardır.
​
-
Refik Halit Karay, Aka Gündüz, Peyami Safa, Mahmut Yesari, Esat Mahmut Karakurt, Ercüment Ekrem Talu, Halide Nusret Zorlutuna bu döneme ait romanları ile bilinen diÄŸer sanatçılarımızdır.
​
-
Cumhuriyet’in ilk yıllarını geride bıraktığımızda yani 1930-1940’lı yıllara geldiÄŸimizde toplumcu gerçekçiliÄŸin romana hakim olmaya baÅŸladığını görürüz.
-
Bu dönemde Sadri Ertem’in ve Sabahattin Ali’nin toplumcu gerçekçiliÄŸi bilinçli bir biçimde savunduklarını görürüz.
-
​
-
Sadri Ertem’in iÅŸsizlik neden ile köyden kente göçün ortaya çıkardığı toplumsal sarsıntıları iÅŸlerken, Sabahattin Ali ideolojik görüÅŸlerini bir kasabanın toplumsal yapısı üzerinden vermeyi tercih etmiÅŸtir. Kuyucaklı Yusuf adlı romanı bu yönüyle edebiyatımızdaki ilk kasaba romanı kabul edilir.
​
-
Aynı yıllarda toplumcu gerçekçi konuların dışında II. Abdülhamit döneminden baÅŸlayıp, Birinci Dünya Savaşı'nı izleyen yıllara deÄŸin geçen süre romanlara konu olarak girmeye baÅŸlamıştır.
​
-
Memduh Åževket Esendal II. Abdulhamit Dönemini “Miras” adlı eserinde anlatırken, AyaÅŸlı ile Kiracılarında ise Cumhuriyet sonrası Ankara’sının yaÅŸamını anlatmayı tercih etmiÅŸtir.
​
-
Mithat Cemal Kuntay ise II. Abdulhamit, İttihat ve Terakki ve İstanbul’un iÅŸgal yıllarını "Üç İstanbul" adlı eserinde anlatmıştır.
​
Özetlemek Gerekirse:
1923-1940 döneminin ilk yıllarında romanlar KurtuluÅŸ Savaşı sonrası ortaya çıkan yıkımı, halkın acılarını ve cumhuriyetin getirdiklerini anlatmıştır.(Halide Edip Adıvar, Yakup Kadri KaraosmanoÄŸlu ve ReÅŸat Nuri Güntekin ...) 1930'lu yıllarla beraber roman toplumcu gerçekçiliÄŸe yönelmiÅŸ, toplumsal eleÅŸtiri kendini göstermiÅŸtir. Yazarlar halkın sorunlarını verirken kendi sosyal düÅŸüncelerini yansıtabilmiÅŸlerdir. (Sadri Ertem’in ve Sabahattin Ali ) Bu yıllarda ayrıca II. Abdulhamit dönemi ile KurtuluÅŸ Savaşı öncesi dönem de romanlara konu olmuÅŸtur. (Memduh Åževket Esendal , Mithat Cemal Kuntay)