FİİLLER 

İş,oluş hareket bildiren sözcüklere denilir. Fiiller haber ya da dilek  kiplerinden birisini ve şahıs eklerini alırlar. Bu

 

Bir kelimenin fiil olup olmadığını anlamak için mastar eklerini kullanırız. (-me,-ma,-mek,mak)Eğer bu eklerden birisi kelimeye getirilmeye uyumlu ise o kelime fiildir.

Örnek:

 

  • Sevdi= sev-(mek)- istersek getirebiliyoruz. O halde ‘sev-‘ sözcüğü fiildir

  • Yürüyor= Yürü-(mek) –uyumlu olduğu için ‘yürü-‘ sözcüğü fiildir.

 

Not: Fiili bulmak için mastar eklerini sözcüğe getirp getiremeyeceğim önemlidir.Kelimeyi mastar eki ile doğrudan yazarsan fiil isim fiile dönüşür.O yüzden mastar eklerini -, ya da (  ) işaretleri ile belirterek yazarız.

 

  • Görmek= isim fiil.

  • Gör-(mek) fiil.

 

Fiiller hareketlerin anlamına göre üçe ayrılırlar:

 

1- İş ( Kılış) Fiilleri:

 

Fiilin gerçekleşmesinden etkilenen bir nesnenin var olduğu anlamını taşıyan fiilllere denilir. İş fillerini bulmak için fiile ne, neyi, kimi sorularını sorarız.

 

Örnek:

  • Getirdi=  Kimi getirdi?  Neyi getirdi? – İş fiili

  • Bitirdi= Neyi bitirdi?- İş fiil

 

2- Oluş Fiilleri:

 

Doğada kendilinden oluyormuş gibi gerçekleşen hareketleri ifade eden fiillere denilir.

 

Örnek:

  • Utancından yüzü kızardı. (kızar-)

  • Meyveler olgunlaştı.( olgunlaş-)

  • Yağmur yağdı.(yağ-)

 

 

3- Hareket(Durum) Fiillleri:

 

İş ya da oluş bildirmeyen tüm fiiller hareket fiilidir.Kendilinden gerçekleşme anlamları olmadığı gibi bir nesneyi etkileme anlamları da yoktur.

Örnek:

Ali eve geldi

Yukarıdaki cümlede Ali neyi geldi, diyemeyiz. Fiile neyi sorusunu soramayız. O yüzden iş fiili değilir. Kendiliğinden olma anlamı da taşımadığı için oluş fiili de değildir. O halde geriye tek ihtimal olan hareket fiili kalıyor.

 

  • Parkta yürüyorum

  • Yazları yüzerim.

  • Erken uyumuşum.

  • İlerideki evde oturuyorum...

Çekiç camı kırar ama çeliği sertleştitir.

 TURKİYE

2016- dinledebiyat.com © Her hakkı saklıdır.

  • Instagram Social Icon
  • dinledebiyat
  • w-googleplus