google.com, pub-1772441188610312, DIRECT, f08c47fec0942fa0
 

1940-1960

TOPLUMCU GERÇEKÇİ ŞİİR ANLAYIŞI

  • Nazım Hikmet’in edebiyat dünyasından çekilmesi üzerine ondan etkilenen edebiyatçıların Nazım Hikmet çizgisini devam ettirmeleri ile 1940-1960 arası Toplumcu Şiir anlayışı ortaya çıkmıştır.

  • Rıfat Ilgaz, Cahit Irgat, Suat Taşer, Ömer Faruk Toprak, Arif Damar, Mehmet Başaran, Hasan Hüseyin Korkmazgil ve Ahmed Arif adlı sanatçılar bu anlayışta şiirler yazmışlardır.

  • Yoksulluk, siyasi baskılar, faşizm, emperyalizm, kapitalist sömürü gibi konular işlenmiştir.

  • Bu dönem şairlerinin şiirlerinde kendi toplumla ilgili kendi duygu, hayal ve özlemleri önemli yer tutar.

  • Bu anlayışta önceki toplumcu anlayış gibi pragmatisttir.

  • Şiirde savunulan bir görüş olduğu hemen fark edilir.

  • Toplumsal kaygı ön plandadır.

  • Kolektiflik şiirlerde önemli yer tutar.

  • Dil alıcıyı harekete geçirme işlevinde kullanılır. Bunun nedeni geniş kitleleri söylev üslubuyla harekete geçirmektir.

  • Biçime dikkat etmezler. İçerik önemlidir. Bu nedenle serbest şiiri kullanırlar.

  • Gelecekçilik (Fütürizm) akımından etkilenmişlerdir.

  • Toplumcu Gerçekçiler genel anlamda ideolojik şiir yazmışlardır.

  • Nazım Hikmet üzerinde etkisi olan Mayakovski'nin bu dönem şairlerinin üzerindeki etkisi hissedilir. Şiirlerinde görülen paralel, simetrik akışlar ve kırılmalar bunu açıkça gösterir. 

  • Sanatçının asıl amacı toplumu eğitmek ya da bilgilendirmektir.

  • Bu dönem şiirinin en belirgin özelliklerinden birisi de en sıkıntılı zamanlar için bile bir umut aşılama, insanları motive etme konusunda oldukça başarılı olunmasıdır.

Toplumcu Gerçekçi Anlayıştaki Sanatçılar

 

Rıfat Ilgaz: 

  •  İlk şiiri 1927'de  Nazikter gazetesinde yayımlandı.

  • İlk kitabı "Yarenlik"i 1943’te yayınladı.

  • Gün ve Cumartesi, Yığın dergilerinde çalıştı, Esat Adil, Sabahattin Ali ve Aziz Nesin ile birlikte Gerçek gazetesini çıkardı.

  • İlhan ve Turhan Selçuk’un çıkardığı  “Dolmuş” adlı dergi de yazılar yazdı.  "Stepne" takma adını kullandı.

  • 1961  sonrası Akbaba, Vatan, Yeni Gün gibi yayın organlarında çalıştı.Sınıf yayınlarını kurdu ve kendi kitaplarını yayınlayabildi.

  • 80 İhtilali sonrası gözaltına alındı. Serbest kalınca İstanbul’da ölümüne kadar kaldı. 1993’te öldü.​

  • Hababam Sınıfı romanı sinemaya uyarlandı. 

  • Şiir, roman, çocuk edebiyatı, tiyatro, köşe yazısı, öykü alanlarına eserleri vardır. 

Ayrıntılı bilgi için tıklayınız - Rıfat Ilgaz ...

Cahit IRGAT: 

  • ​​Tiyatro ve sinema sektöründe aktör olarak çalıştı.

  • “Geri Dönemezsin” adlı romanı vardır.

  • Romantik ve egzotik şiirler yazmıştır. “Cahit Saffet” ismini Varlık dergisinde yayımladığı şiirlerinde kullanmıştır.  

  • Toplumcu anlayışla  sosyal gerçekleri olumsuz bir bakış açısıyla ele almıştır.

  • Toplumcuların genel anlayışı olan uzun şiir anlayışının dışında kaldı. Kısa şiirleri tercih etti.

  • Şiir, roman ve anı türünde eserleri vardır. 

Ayrıntılı bilgi için tıklayınız- Cahit Irgat ...

Suat TAŞER

  • Ankara Devlet Tiyatrosu'nda oyunculuk, Ankara Radyosu'nda spikerlik yaptı.

  • Öğretim görevlisi olarak Ege Üniversitesi Tiyatro Bölünde çalıştı.

  • Servetifünun-Uyanış dergisinde şiirleri yayımlandı.

  • Adımlar, Ataç, Dost, Kaynak, Pınar, Yeditepe, Yürüyüş, Varlık gibi dergilerde şiirleri yayınlandı.

  • Tiyatro incelemeleri ve eleştirileri yazdı.

  • Şiirleri önceleri sövlevci tarzda olmasına rağmen sonradan bireyselliğe yöneldi. Şiirlerinde argo kullandığı görülür, mizahı düşüncelerini aktarmada bir vasıta olarak görür.

  • Şiir, tiyatro inceleme yazıları ile tanınmıştır.

 Ayrıntılı bilgi için tıklayınız -Suat Taşer...

Ömer Faruk TOPRAK

  • Servet-i Fünun Uyanış" dergisinde ilk şiiri yayımlandı. Daha sonra farklı dergilerde şiirleri yayımlandı.

  • Şiirlerinde  ölçü uyak gibi kurallara uynayı tercih etmiştir. Önceleri duygusal konuları ele aldı. Sonraları toplumcu gerçekçi konulara yöneldi.

  • Savaşa, sömürüye karşı çıkan şiirler yazdı.

  • Emekçileri savunan şiirleri ile öne çıkmıştır.

  •  Şiir, roman, öykü ve anı türünde eserleri vardır.

Ayrıntılı bilgi için tıklayınız- Ö. Faruk Toprak ...

Arif DAMAR

  • Çanakkale, Gelibolu doğumludur.

  • Asıl adı İbrahim Damar’dır.

  • Ankara ve İstanbul'da memur olarak çalıştı.

  • “Yeryüzü Kitabevi”'ni yönetti.

  • İlk şiiri “Yeni İnsanlık” dergisinde çıktı.

  • İlk kitabı Günden Güne yüzünden yargılanıp beraat etti.

  • Uzun soluklu şiirlerine  ağırlıklı olarak toplumsal konuları ele almıştır. Ancak bireysel konuları ele alan şiirleri de vardır.

  • 85 yaşında yaşamını yitirdi.

  • Şiir ve roman türünde eserleri ile tanınır. 

 Ayrıntılı bilgi için tıklayınız- Arif Damar ...

Mehmet BAŞARAN

  • Köy Edebiyatı hareketin şiirdeki temsilcilerinden biri olan ozan, eğitimci ve yazar.

  • İlk şiiri Köy Enstitüleri Dergisi’nde yayımlandı. 

  •  Adam Sanat, Varlık dergilerde şiirleri yayınlandı. 

  • Toplumcu düşünceyi direnme ve umut temaları ile iç içe işledi. 

  •  27 Haziran 2015 tarihinde öldü. 

  • Ahlat Ağacı, Pıtraklı Memleket gibi eserleri ile tanınır. 

Ayrıntılı bilgi için tıklayınız- Mehmet Başaran ...

Hasan Hüseyin KORKMAZGİL

  • Gazi Eğitim Enstitüsü'nü bitirip öğretmenliğe başladı.

  • Siyasi nedenlerle öğretmenlikten atıldı.

  • Sivas'ta arzuhalcilik, tabela ve portre ressamlığı, inşaat işçiliği yaptı.

  • Akis ve Forum dergilerinde çalıştı.  

  • İlk şiiri Dost dergisinde çıktı.

  • Hikayeleri mizahi özellik gösterir.

  • 1984’te ölmüştür.

  • Şiir , mizahi hikaye, gezi yazısı ve çocuk edebiyatı alanlarında eserleri vardır. 

 

Ayrıntılı bilgi için tıklayınız- H. H. Korkmazgil ...

Ahmed ARİF

  • Diyarbakır doğumludur.​​

  •  Ankara Dil, Tarih ve Coğrafya Fakültesi Felsefe bölümünde okumuştur.​​

  • Siyasi sebeplerle tutuklandığı için 2 kez öğrenimine ara verdi.​​

  • Ankara gazetesinde çalıştı.​​

  • İnkılapçı Gençlik, Yeryüzü, Beraber, Seçilmiş Hikayeler, Yeni Ufuklar, Papirüs dergilerinde şiirleri yayımlandı.​​

  • Şiirleri toplumcu çizgidedir. Anadolu ve hak, isyan  kavramları şiirlerinin başlıca temasını oluşturur.​​

  • Özgün, akıcı ve sade bir tarzı vardır. Lirizmi başarıyla kullanır.​​

  • Bestelenen birçok şiiri vardır.​​

  • 2 Haziran 1991’de Ankara’da öldü. 

  • HAsretinden Prangalar Eskittim, Yalnız Değiliz, Ay Karanlık gibi şiirleri ile tanınmıştır.  

Ayrıntılı bilgi için tıklayınız- Ahmed Arif ...