Kaside

Genel olarak övme ya da eleştirme amaçlı yazılan şiir biçimine verilen addır.

  • 33-99 beyitten oluşur.

  • aa,ba,ca, ... şeklinde kafiyelenir.

  • Gazeldeki gibi ilk beyite matla, son beyite makta denilir.

  • En güzel beyite beyt-ül kasid denilir.

  • Şairin adının geçtiği beyite tağ beyit denilir.

  • Kasideler adlarını rediflerinden ya da nesib bölümlerindeki tasvirlerden alırlar. Konularına göre de isimlendirilebilirler.

  • En ünlü kaside şairleri: Nef’i, Fuzuli, Baki ...

 

 

Kasidenin Bölümleri:

  • Nesib – (Teşbib):  Ramazan, bahar, yaz, taş, saray, bahar, bahçe gibi yer ve zamanların tasvirleri yapılır.

  • Girizgâh: Asıl konuya giriş yapılır. Bir ya da  birkaç beyitten oluşur.

  • Methiye: Övgü bölümüdür.

  • Fahriye: Şairin kendini övdüğü bölümdür.Bu bölüm zorunlu değildir. Her kaside de bulunmayabilir.

  • Tegazzül: Kasidenin ölçüsüile aynı araya sıkıştırılan gazeldir. Her kaside de olmak zorunda değildir.

  • Dua: Şairin kendisi ve övdüğü kişi için Allah’a dua ettiği bölümdür.

 

Konularına Göre Kasideler:

  • Tevhid: Allah'ın birliğini, varlığını anlatır.

  • Münacaat: Allah'a yakarışta bulunulur..

  • Naat: Peygamberimizi öven kasidelerdir.

  • Methiye: Din ve devlet adamlarının övüldüğü kasidelerdir.

  • Hicviye: Eleştiri amaçlı yazılan şiirlerdir.

  • Mersiye: Ölüm sonrası hüznü dile getiren kasidelere denilir. Halk Edebiyatındaki ağıtın divan edebiyatındaki karşılığıdır.

  • Cülûsiyye: Padişahın tahta çıkışı sebebiyle  yazılan kasidelerdir.

  • Sûriyye: Düğün ya da sünnet  törenlerini konu alan kasidelere denilir.

 

 

Örnek:

Saçma ey göz eşkden gönlümdeki odlara su
Kim bu denlü dutuşan odlara kılmaz çâre su

Âb-gûndur günbed-i devvâr rengi bilmezem
Yâ muhît olmış gözümden günbed-i devvâra su

...

                                                                        Fuzuli

Çekiç camı kırar ama çeliği sertleştitir.

 TURKİYE

2016- dinledebiyat.com © Her hakkı saklıdır.

  • Instagram Social Icon
  • dinledebiyat
  • w-googleplus